Het schilderseizoen in Nederland

De meest gestelde vraag aan een schilder in november is of het niet toch kan. Het antwoord is bijna altijd nee, en de reden is technisch preciezer dan alleen kou.

Wat het dauwpunt is en waarom het telt

Het dauwpunt is de temperatuur waarbij lucht verzadigd raakt en waterdamp neerslaat als condens. Als een oppervlak kouder is dan het dauwpunt van de omringende lucht, vormt zich een vochtfilm op dat oppervlak, ook al regent het niet. Verf die op die vochtfilm ligt of die nog niet is uitgehard wanneer de film ontstaat, hecht slecht, droogt onregelmatig en krijgt glansverschillen of een matte waas.

De vakregel is dat de oppervlaktetemperatuur minstens drie graden boven het dauwpunt moet liggen tijdens het aanbrengen en tijdens de eerste uren van de droging. In de zomer is aan die voorwaarde de hele dag voldaan. In het najaar geldt zij alleen midden op de dag.

Waarom er in het najaar eerder wordt gestopt

In september en oktober koelt het oppervlak na een uur of vier snel af, terwijl de luchtvochtigheid stijgt. Een laag die om vier uur wordt aangebracht, heeft dan niet genoeg tijd om te drogen voordat het dauwpunt wordt bereikt. Vandaar de praktijkregel: in het naseizoen niet meer aflakken na een uur of drie. Dat kost werkuren en het is de reden dat een schilder in oktober minder meters per dag maakt dan in juni.

Voor de opdrachtgever betekent dat: een planning in oktober loopt eerder uit dan een planning in mei, en dat hoort in de afspraken te zijn verwerkt met marge in plaats van als tegenvaller achteraf.

De ondergrens van vijf graden

De meeste watergedragen buitenverven geven vijf graden als minimale verwerkingstemperatuur, en dat geldt voor de oppervlaktetemperatuur, niet voor de luchttemperatuur. Een noordgevel die de hele dag in de schaduw ligt, kan bij tien graden lucht nog geen zeven graden zijn. Wie op zo'n gevel toch begint, krijgt een laag die niet goed uitvloeit en die zijn eindsterkte niet bereikt.

Er bestaan producten die tot lagere temperaturen verwerkt kunnen worden, maar zij lossen het dauwpuntprobleem niet op. Ze verruimen het venster met enkele graden en enkele weken, niet met een seizoen.

De beste maanden

Niet in de volle zon

Een minder bekend punt: schilderen op een gevel die in de volle zon staat, is even ongunstig als schilderen bij kou. Op een donkere gevel kan de oppervlaktetemperatuur in de zomer ver boven de veertig graden komen. Verf droogt dan zo snel dat hij niet meer uitvloeit, wat kwaststrepen en aanzetten geeft, en de laag hecht slechter doordat het oplosmiddel of het water te snel verdampt. De praktische aanpak is met de zon meelopen: schilderen op de gevel die op dat moment in de schaduw ligt.

Wat dit betekent voor uw planning

April tot oktober is voor iedereen in de branche de drukke periode. Wie in mei of juni ingepland wil worden, doet er goed aan enkele weken tot een paar maanden vooruit te vragen. Binnenwerk in de wintermaanden is doorgaans op kortere termijn te regelen en heeft als bijkomend voordeel dat de planning ruimer is en de aandacht voor voorbereiding groter.