Beglazing, kitvoegen en glaslatten

Het glaszetten zelf, het plaatsen en vervangen van ruiten, is werk voor een glaszetter. Wat wel binnen het schildersvak valt, is alles rondom de ruit: de kitvoeg, de glaslat, de stopverf en de manier waarop de verf over die aansluiting loopt. Juist daar begint een groot deel van de houtrot in Nederlandse kozijnen.

Waarom die naad zo bepalend is

Een raam bestaat uit een ruit die in een sponning ligt, vastgehouden door een glaslat of door stopverf, en afgedicht met kit of met verf. Water dat langs de ruit naar beneden loopt, komt onvermijdelijk bij die aansluiting. Is de afdichting intact, dan loopt het water eroverheen naar de onderdorpel en via de waterhol van de gevel af. Is er een haarscheur, dan loopt het water in de sponning en blijft het daar staan, tegen het hout aan, waar het niet kan drogen.

Dat is de reden dat houtrot vrijwel altijd aan de onderzijde van een kozijn begint, precies onder de glaslat. Niet omdat het hout daar zwakker is, maar omdat het water daar naartoe stroomt en niet weg kan.

Kitvoegen als vast onderhoudspunt

Kit is geen eeuwig materiaal. Elastische voegkit veroudert door ultraviolet licht en door de beweging van het kozijn, verliest zijn rek en scheurt uiteindelijk in. Bij een goed onderhouden woning worden de kitvoegen rond het glas daarom bij elke tweede schilderbeurt beoordeeld en waar nodig vernieuwd. Dat is een kleine post die grote schade voorkomt.

Bij vernieuwen wordt de oude kit volledig verwijderd, de sponning gereinigd en droog gemaakt, en pas daarna nieuwe kit aangebracht. Nieuwe kit over oude kit hecht niet en laat binnen een seizoen los. Een aanbieder die daaroverheen kit zonder de oude te verwijderen, levert werk dat u binnen twee jaar opnieuw betaalt.

Stopverf in oude kozijnen

In vooroorlogse kozijnen zit vaak nog stopverf in plaats van kit: een pasta van krijt en olie die na verloop van tijd uithardt, uitdroogt en gaat brokkelen. Zodra stopverf los ligt, moet hij plaatselijk worden vervangen. Verf erover heen brengen zonder de losse delen te verwijderen levert een gladde buitenkant op met daaronder een open naad.

Bij monumentale panden is stopverf soms onderdeel van de historische uitvoering en wordt hij vervangen door nieuwe stopverf in plaats van door moderne kit. Dat is een keuze die per pand wordt gemaakt en die bij een beschermd pand vooraf hoort te worden afgestemd.

Verf op het glas: één tot twee millimeter

Bij het aflakken van een houten kozijn hoort de verf een tot twee millimeter op het glas te lopen. Dat lijkt slordig maar het is precies de bedoeling: die overlap sluit de naad tussen kit of stopverf en glas af, zodat er geen water in kan. Een strak afgesneden lijn precies op het hout ziet er netjes uit en laat de naad open. Wie zelf schildert, doet er goed aan die overlap bewust aan te houden.

Isolatieglas in bestaande kozijnen

Bij het plaatsen van isolatieglas in een bestaand houten kozijn is de dieptemaat van de sponning bepalend. Dubbelglas is dikker dan enkel glas en heeft bovendien een randafdichting die niet permanent in water mag staan. Daarom wordt bij isolatieglas gewerkt met een beluchte en gedraineerde sponning, zodat water dat er toch in komt weer weg kan.

Voor het schilderwerk betekent dat: de ontwateringsopeningen in de onderzijde van de sponning mogen niet worden dichtgeschilderd. Dat gebeurt regelmatig en het is een van de oorzaken van vroegtijdig beslaan tussen de ruiten. Bij een kozijn met isolatieglas hoort dus expliciet gecontroleerd te worden of die openingen na het schilderen nog vrij zijn.